Het gemeentelijke systeem van bestemmen en vergunningsverlening is in een overgangsfase. Door de ontwikkeling van tekensoftware bevinden we ons nu in een deels tweedimensionale en deels driedimensionale werkwijze die erg inefficiënt is, voor alle betrokken partijen. Marktpartijen in de uitvoering van bouwprojecten hebben al profijt van een nieuwe werkwijze: BIM. Nu is de voorkant van het proces aan de beurt.

Huidige werkwijze

Gemeentes zijn volgens het Omgevingsrecht verplicht een bestemmingsplan of omgevingsplan op te stellen. Dit doen ze op basis van allerlei studies met als resultaten een 2d plankaart en een fiks tekstdocument. Ontwikkelaars en architecten moeten zich hier door heen worstelen bij het maken van een haalbaarheidsanalyse en ontwerpstudies.

Vervolgens maken architecten en aannemers intelligente 3d gebouwontwerpen, Bouwkundig Informatie Modellen, oftewel BIM. Daaruit genereren zij weer 2d tekeningen, die door Gemeentes aan hun eigen 2d plankaart en de stapels tekst van het bestemmingsplan getoetst moeten worden. Deze werkwijze is natuurlijk vrij omslachtig.

Toekomstig proces

Het is zeker dat we in de toekomst met 3d omgevingsplannen zullen werken. In plaats van een 2d plankaart en stapels tekst gaan gemeentes een 3d model maken, waarin alle relevante informatie voor een gebied afleesbaar is – en up-to-date blijft. Dit model staat als een interactieve omgeving online: een geïnformeerde digitale maquette. Technisch is dit al mogelijk.

Delen van dit model zijn te downloaden voor ontwerpstudies, wat initiatief stimuleert. Hetzelfde model wordt bij de toets voor vergunningen ook weer gebruikt, waardoor gemeentes op plantoetsing besparen.

Zo’n model heet een Planologisch Informatie Model, oftewel: PIM.

PIM is de container voor BIM.

BIM is voor bouwers, PIM is voor planners.

 Leon van Berlo, TNO: 3d-ruimtelijkeplannen.nl: Upload uw BIM model